Kimler Diş İmplantı Yaptırabilir, Kimler İçin Risklidir?

Kimler Diş İmplantı Yaptırabilir, Kimler İçin Risklidir?

Diş implantı, günümüzde diş eksikliğini tamamlamak için en sık tercih edilen ve en konforlu çözümlerden biridir. Ancak her ne kadar yaygın ve başarılı bir tedavi olsa da, herkese ve her durumda implant yapılamaz.

Bu yazıda, tıbbi terimlere boğmadan, herkesin anlayabileceği bir dille şu sorulara cevap vereceğiz:

• Kimler diş implantı yaptırabilir?

• Hangi durumlarda implant tedavisi risklidir?

• Yaş, kronik hastalık, sigara gibi faktörler implantı nasıl etkiler?

Unutmayın: Burada okuyacaklarınız genel bilgilendirme amaçlıdır. Son karar mutlaka sizi muayene eden diş hekiminiz ve gerektiğinde ilgili tıp doktorları tarafından verilmelidir.

Diş İmplantı İçin Genel Şart: Yeterli Kemik ve Uygun Sağlık Durumu

Diş implantı, çene kemiğinin içine yerleştirilen yapay bir köktür. Bu yüzden implant için en temel iki şart şunlardır:

1. Yeterli miktar ve kalitede çene kemiği

2. Genel sağlık durumunun cerrahi için uygun olması

İyi bir panoramik röntgen ve gerekirse 3 boyutlu tomografi ile:

• Kemik kalınlığı,

• Kemik yüksekliği,

• Kemik yoğunluğu,

• Sinir ve sinüs boşluklarının konumu
  değerlendirilir.

Ayrıca hastanın:

• Yaşı,

• Kullandığı ilaçlar,

• Kronik hastalıkları
  detaylı şekilde sorgulanır.

İmplant, ancak bu değerlendirmenin ardından “sizin için güvenli ve uygun” deniyorsa yapılmalıdır.

Genel Olarak Kimler İmplant Yaptırabilir?

Basit bir çerçeve çizmek gerekirse, şu özelliklere sahip birçok kişi implant yaptırabilir:

• 18 yaşını geçmiş, çene gelişimi tamamlanmış gençler

• Çene kemiğinde implantı taşıyacak kadar kemik hacmi olan kişiler

• Şeker, tansiyon gibi hastalıkları olsa da bunlar ilaçlarla kontrol altında olan hastalar

• Düzenli diş fırçalamaya ve ağız bakımına özen gösterebilecek bireyler

• Hekimin önerilerine uyabilecek, kontrol randevularını aksatmayacak hastalar

Yani “Benim kronik hastalığım var, bana implant olmaz” demek çoğu zaman doğru değildir. Önemli olan hastalığın kontrol altında olup olmamasıdır.

Yaş Faktörü: Kaç Yaşında İmplant Yaptırılır?

İmplant için esas belirleyici olan yaş değil, sağlık durumudur.

• Alt yaş sınırı:
  Çene gelişiminin tamamlanması beklenir. Bu genellikle 18 yaş civarıdır, ancak kişiye göre değişebilir. Çok genç yaşlarda implant yerine geçici çözümler tercih edilebilir.

• Üst yaş sınırı:
  Teorik olarak net bir üst yaş sınırı yoktur. 60, 70 hatta 80 yaş üstü kişiler bile, genel sağlık durumları uygunsa implant yaptırabilir. Burada önemli olan:

  • Kalp-damar, şeker, tansiyon gibi hastalıkların kontrol altında olması,

  • Kullanılan ilaçların bilinmesi,

  • Kemik yapısının implantı taşıyacak düzeyde olup olmamasıdır.

Özetle: “Ben yaşlandım, artık bana implant olmaz” kesin doğru bir cümle değildir. Muayene sonrası çoğu ileri yaş hastaya uygun planlamalar yapılabilmektedir.

Şeker Hastaları (Diyabet) İmplant Yaptırabilir mi?

Şeker hastalığı, implant tedavisi açısından dikkat edilmesi gereken önemli bir durumdur. Çünkü kontrolsüz diyabet:

• Yara iyileşmesini geciktirebilir,

• Enfeksiyon riskini artırabilir,

• İmplantın kemikle kaynaşma başarısını olumsuz etkileyebilir.

Ancak bu, “Şeker hastalarına asla implant yapılamaz” anlamına gelmez.

• Düzenli ilaç kullanan, HbA1c değeri kabul edilebilir sınırlar içinde olan, doktoru tarafından takibi yapılan diyabetik hastalarda,
  uygun planlama ve sıkı hijyen takibi ile implant başarılı şekilde uygulanabilir.

Burada şart, diş hekimi ile dahiliye / endokrin doktorunun iş birliği içinde çalışması ve hastanın da önerilen ağız bakımına dikkat etmesidir.

Kalp – Tansiyon Hastaları İmplant Yaptırabilir mi?

Kalp ve tansiyon hastalıkları da implant tedavisinde dikkate alınması gereken durumlardır.

• Düzenli ilaç kullanan, kardiyoloğu tarafından kontrol edilen, durumu stabil hastalar
  çoğu zaman lokal anestezi altında implant yaptırabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Kullanılan kan sulandırıcı ilaçların (aspirin, klopidogrel vb.) dozu ve bırakılıp bırakılmayacağı mutlaka kardiyolog ile birlikte değerlendirilmelidir.

• Kan basıncının işlem öncesinde çok yüksek olmaması gerekir; gerekirse işlem öncesi ölçüm yapılır.

Doğru planlama ve ilgili uzmanlarla iletişim kurularak, kalp–tansiyon hastalarının büyük kısmına güvenle implant uygulanabilmektedir.

Sigara İçenler İmplant Yaptırabilir mi?

Sigara, implant başarısını olumsuz etkileyen en önemli faktörlerden biridir.

• Kan dolaşımını bozarak iyileşmeyi yavaşlatır,

• Diş eti ve kemik dokusuna zarar verir,

• Enfeksiyon ve implant kaybı riskini artırır.

Sigara içen hastalara implant yapılabilir; ancak:

• Mümkünse tamamen bırakmaları,

• En azından implant öncesi ve sonrasındaki iyileşme döneminde ciddi şekilde azaltmaları,

• Çok daha dikkatli bir ağız hijyeni uygulamaları gerekir.

Bazı durumlarda hekim, aşırı sigara içen ve ağız bakımına dikkat etmeyen hastalarda implant yerine farklı çözümler de önerebilir. Bu nedenle sigara kullanımı mutlaka dürüstçe paylaşılmalıdır.

Osteoporoz (Kemik Erimesi) Olan Hastalar

Özellikle menopoz sonrası kadınlarda sık görülen osteoporoz, bazen implant kararı verirken soru işareti oluşturabilir.

• Hafif–orta düzeyde osteoporozu olan ve sadece oral (ağızdan) ilaç kullanan pek çok hastaya, dikkatli planlama ile implant yapılabilmektedir.

• Ancak damardan (IV) veya yüksek doz uzun süreli bifosfonat tedavisi alan hastalarda çene kemiklerinde ciddi sorunlar (osteonekroz) gelişme riski olduğu için, implant planlaması çok hassas yapılmalıdır ve bazı durumlarda önerilmeyebilir.

Bu nedenle, osteoporoz ilaçlarınız ve süresi mutlaka diş hekiminizle paylaşılmalı, gerekiyorsa ilgili doktorunuzdan konsültasyon istenmelidir.

İmplant İçin Uygun Olmayan veya Riskli Kabul Edilen Durumlar

Bazı durumlarda implant ya hiç önerilmez ya da çok dikkatli değerlendirilmesi gerekir:

• Kontrolsüz diyabet (çok yüksek şeker değerleri)

• Ciddi kalp yetmezliği veya yakın zamanda geçirilmiş kalp krizi

• İlerlemiş kanser tablosu veya aktif kemoterapi/radyoterapi süreci

• Bağışıklık sistemini ciddi baskılayan hastalıklar veya ilaçlar

• Aşırı kemik kaybı olup, uygun cerrahiyle bile implantı taşıyamayacak çene yapısı

• Ağır psikolojik/psikiyatrik durumlar ve iş birliği kurulamayan tablolar

Bunlar kesin “yasak” anlamına gelmez; ancak risk çok yüksektir ve karar, diş hekimi ile birlikte ilgili uzman doktorların görüşü alınarak verilmelidir.

Ağız Hijyenine Dikkat Edemeyen Hastalar

İmplant ne kadar iyi yapılırsa yapılsın, bakılmayan bir ağızda başarısızlığa mahkûmdur.

• Diş fırçalamayı ihmal eden,

• Diş ipi veya ara yüz temizliği yapmayan,

• Hekimin verdiği bakım önerilerine uymayan,

• Kontrol randevularını aksatan hastalarda
  diş eti hastalıkları gelişebilir ve implant çevresinde kemik kayıpları görülebilir.

Bu nedenle hekimler, sadece “kemik” ve “röntgen”e bakmaz; hastanın iş birliği ve bakım alışkanlıklarını da değerlendirir.
Ağız bakımına özen göstermeyeceğini açıkça söyleyen bir hastaya implant önermek, çok doğru bir yaklaşım olmayabilir.

Psikolojik ve Davranışsal Faktörler

Bazı hastalar aşırı korku, panik bozukluk, iletişim güçlüğü gibi nedenlerle diş koltuğunda işlem yapılmasına izin veremez.
Bu gibi durumlarda:

• Sedasyon (hafif uyku hali),

• Genel anestezi,

• Ya da daha basit tedavi seçenekleri
  değerlendirilir.

Burada amaç, hem hastanın psikolojik konforunu korumak hem de tedaviyi güvenli şekilde tamamlamaktır. Yani sadece “röntgen güzel, kemik var” diye implant kararı verilmez; hastanın genel durumu bütüncül şekilde değerlendirilir.

Sonuç: Her İmplant, Herkese ve Her Zaman Uygun Değildir

Özetle:

• Diş implantı; genç–yaşlı, kadın–erkek fark etmeksizin, sağlık durumu ve kemik yapısı uygun olan birçok kişide güvenle uygulanabilir.

• Şeker, kalp, tansiyon, osteoporoz gibi hastalıklar otomatik red sebebi değildir; önemli olan bu hastalıkların ne kadar kontrol altında olduğudur.

• Kontrolsüz sistemik hastalıklar, ağır kemik kayıpları, aşırı sigara, kötü ağız hijyeni ve işbirliği sorunları ise implant başarısını ciddi şekilde riske atar.

En doğru kararı verecek kişi; sizi, filmlerinizi ve sağlık geçmişinizi bir arada değerlendiren diş hekiminizdir. Bu yüzden “Bana implant olur mu?” sorusunun cevabını net olarak almanın tek yolu, yüz yüze muayene olmaktır.