Kemik Grefti Nedir? Ne İşe Yarar?
Kemik grefti, eksik veya zayıf çene kemiğini güçlendirmek için uygulanan biyolojik bir destek maddesidir. Diş kaybı sonrası kemik hacmi azalabilir ve implantın güvenli şekilde yerleştirilebilmesi için ek kemik gereksinimi doğabilir. Bu durumda greft işlemi uygulanır. Allogreft, xenogreft veya sentetik greft gibi birçok tür bulunur. İşlem çoğunlukla ağrısızdır ve iyileşme süreci 3–6 ay arasında değişir. Doğru planlama ve uygun greft seçimi implant tedavisinin başarısını artırır. Bu yazıda kemik greftinin ne olduğu, kimlere uygulandığı ve iyileşme sürecinin nasıl ilerlediğini detaylıca öğrenebilirsiniz.
Kemik grefti nedir? Ne işe yarar?
Kemik grefti, çene kemiğinde eksik olan hacmi doldurmak veya zayıf bölgeyi güçlendirmek için kullanılan biyolojik bir materyaldir. Diş kaybından sonra çene kemiği zamanla erir ve incelir. Bu durum implant tedavisinin güvenli şekilde yapılmasını engelleyebilir.
Kemik grefti tam olarak bu noktada devreye girer:
-
Çene kemiğini destekler,
-
İmplantın tutunması için sağlam bir temel oluşturur,
-
Kayıp kemik dokusunu yeniden yapılandırır.
Bu işlem sayesinde implant uygulaması mümkün olmayan birçok hastada implant yapılabilir hale gelir.
Kimlere kemik grefti uygulanır? Hangi durumlarda gereklidir?
Kemik grefti genellikle şu durumlarda uygulanır:
-
Diş kaybından sonra çene kemiğinde erime oluşmuşsa
-
Periodontal hastalık nedeniyle kemik kaybı gelişmişse
-
Travma veya kaza sonrası kemik hasarı oluşmuşsa
-
Sinüs boşluğuna yakın bölgelerde kemik yüksekliği yetersizse
-
Önceden başarısız implant nedeniyle kemik kaybı yaşanmışsa
En sık görülen neden, diş çekimi sonrası kemik erimesidir. Diş çekildikten sonraki bir yıl içinde kemikte %30'a varan hacim kaybı olabilir. Bu nedenle birçok hasta implant öncesinde greft işlemine ihtiyaç duyar.
Hangi tür kemik greftleri kullanılır? Aralarındaki farklar nelerdir?
Kemik greftleri dört ana gruba ayrılır:
1) Otogreft (Kişinin kendi kemiği)-
En doğal ve biyolojik uyumu en yüksek greft türüdür.
-
Çene ucundan, çene arkasından veya başka bir bölgeden alınabilir.
-
En hızlı iyileşen greft türüdür.
-
Steril ve güvenli şekilde hazırlanmış kemik dokusudur.
-
Ek cerrahi gerektirmez.
-
Orta hızlı iyileşme sağlar.
-
Dünyada en yaygın kullanılan greft türüdür.
-
Yavaş ama güçlü kemik oluşumu sağlar.
-
İmplant için mükemmel stabilite oluşturur.
-
Biyouyumlu, laboratuvar ortamında üretilen materyallerdir.
-
En temiz ve güvenli seçeneklerden biridir.
-
Yavaş iyileşme gösterir.
Bu greftlerin seçimi, hastanın kemik yapısına, ihtiyaç duyulan hacme ve hekimin deneyimine göre belirlenir.
Kemik grefti nasıl uygulanır? İşlem ağrılı mıdır?
Kemik greftleme işlemi genellikle lokal anestezi altında yapılır ve çoğu hasta işlem sırasında ağrı hissetmez. İşlem adımları şunlardır:
-
Diş eti kaldırılır.
-
Greft uygulanacak bölge temizlenir.
-
Kemik grefti boşluğa yerleştirilir.
-
Üzerine koruyucu membran gerekirse eklenir.
-
Doku dikilerek kapatılır.
İşlem sonrası hafif şişlik ve sızı olabilir. Ancak ağrı kesicilerle kontrol edilebilir ve çoğu hastada günlük yaşamı etkilemez.
Kemik grefti sonrası iyileşme süreci nasıldır? Ne kadar sürer?
Greftin kemiğe tamamen entegre olması ortalama 3–6 ay arasında değişir.
Bu süreyi etkileyen faktörler:
-
Kullanılan greft türü
-
Kemiğin kalitesi
-
Operasyonun kapsamı
-
Hastanın yaş ve sağlık durumu
-
Sigara kullanımı
Özellikle sigara iyileşmeyi yavaşlatan en önemli faktörlerden biridir.
Bazı küçük greft uygulamalarında (örneğin çekim soketi dolgusu) 8–12 hafta içinde implant yerleştirilebilir.
Büyük greftlerde süre daha uzun olabilir.
Greft uygulaması ile implant aynı anda yapılabilir mi?
Evet, bazı durumlarda kemik grefti ve implant aynı seansta yapılabilir.
Bu özellikle küçük hacimli greftlerde mümkündür.
Ancak büyük kemik kayıplarında önce greft yapılır, 3–6 ay sonra implant yerleştirilir.
Bu karar, röntgen ve tomografi ile uzman hekim tarafından belirlenir.
Kemik grefti sonrası nelere dikkat edilmelidir?
İyileşmeyi hızlandırmak için şu kurallara uyulmalıdır:
-
İlk 24 saat soğuk kompres
-
Sigara ve alkolden uzak durma
-
Antibiyotik ve ağrı kesicilerin düzenli kullanımı
-
Sert gıdalardan kaçınma
-
Ağız hijyenini koruma
-
İlk gün gargara yapmamak
-
Dikişlerin bulunduğu bölgeye baskı uygulamamak
Bu kurallar, greftin başarı oranını çok büyük oranda artırır.
Kemik grefti başarısız olabilir mi? Komplikasyonlar nelerdir?
Her cerrahi işlemde olduğu gibi greftleme işleminde de nadir komplikasyonlar görülebilir:
-
Enfeksiyon
-
Greftte erime
-
Dikiş açılması
-
Membran açılması
-
Şişlikte artış
Bu durumlar erken fark edilirse kolayca kontrol altına alınabilir.
Genel başarı oranı ise %90–95 seviyesindedir.
Kemik grefti implant başarısını nasıl etkiler?
Başarılı bir greft uygulaması, implantın:
-
Daha sağlam tutulmasını,
-
Uzun yıllar sorunsuz kullanılmasını,
-
Titanyum–kemik kaynaşmasının (osseointegrasyon) daha güçlü olmasını sağlar.
Yani kemik grefti birçok hastada implant tedavisinin temelini oluşturur.
SonuçKemik grefti, implant tedavisinde eksik veya zayıf kemiği güçlendiren önemli bir işlemdir.
Doğru greft seçimi, uygun cerrahi teknik ve hastanın bakım kurallarına uyması sayesinde işlem yüksek başarıya ulaşır. Greftleme sayesinde daha önce implant yapılamayan birçok hastaya güvenle implant uygulanabilir hale gelir.
M. İhsan GÜRSOY
Yazar