Kemik Erimesi (Osteoporoz) Olanlarda İmplant Yapılabilir Mi ?

Kemik Erimesi (Osteoporoz) Olanlarda İmplant: Yapılabilir mi, Riskler Neler?

Osteoporoz (kemik erimesi) tanısı aldıysanız ve diş eksiklikleriniz varsa, muhtemelen aklınızda şu soru var:

“Hocam, bende kemik erimesi var, bana implant yapılır mı, riskli mi?”

Çoğu kişi “kemik eriyorsa implant tutmaz” diye düşünür. Oysa güncel bilimsel çalışmalar, kontrol altındaki osteoporozun tek başına implant için kesin engel olmadığını, implant başarı oranlarının genellikle sağlıklı bireylere yakın seyrettiğini gösteriyor.

Ama işin içinde sadece osteoporoz değil, kullandığınız ilaçlar da var; özellikle kemik erimesi ilaçları (bazı iğneler, haplar) çene kemiği açısından ayrı bir başlık.

Bu yazıda; kemik erimesi olan hastalarda implantın ne kadar güvenli olduğunu, hangi durumlarda daha dikkatli olunması gerektiğini ve hekiminizle hangi konuları konuşmanız gerektiğini sade bir dille anlatacağız.

Osteoporoz Ne Anlama Geliyor? Çene Kemiğini de Etkiler mi?

Osteoporoz; kemik yoğunluğu ve kalitesinin azaldığı, kemiklerin daha kırılgan hale geldiği sistemik bir hastalıktır. En çok:

Kalça,
Omurga,
El bileği

gibi bölgelerde kırık riskiyle gündeme gelir. Ancak kemik erimesi, çene kemiklerini de etkileyebilir.

Çene kemiğinde:

Kemik yoğunluğu azalabilir,
İmplant için planlanan bölgede kemik kalınlığı eskiye göre daha ince olabilir,
Kemik iyileşme hızı, bazı hastalarda normalden biraz daha yavaş seyredebilir.

Bu, implant yapılamayacağı anlamına gelmez; sadece planlamanın daha dikkatli yapılması gerektiğini gösterir.

Osteoporozu Olan Hastalarda İmplant Yapılabilir mi?

Bilimsel çalışmalar, osteoporozu olan hastalar ile sağlıklı bireyler arasında implant sağkalımı açısından büyük fark olmadığını gösteriyor. Başarı oranları her iki grupta da %90’ların üzerinde.

Özetle:

Kemik erimeniz kontrol altında ise,
Genel sağlık durumunuz uygunsa,
Çene kemiğinizde yeterli hacim varsa (gerekirse kemik tozu ile desteklenebiliyorsa),

çoğu durumda implant tedavisi mümkün ve başarılı bir seçenek olabilir.

Yani:

“Bende osteoporoz var, bana kesinlikle implant olmaz”
düşüncesi, güncel bilgiler ışığında doğru değil.

Asıl Kritik Nokta: Osteoporoz İlaçları (Bifosfonatlar, Denosumab vb.)

Osteoporozlu hastalarda implant planlarken, tek önemli konu kemik yoğunluğu değildir. En az bunun kadar önemli olan, kemik erimesi için hangi ilaçları kullandığınızdır.

Bazı kemik erimesi ilaçları (özellikle uzun süre kullanılan:

Bifosfonat grubu ilaçlar (hap veya damar içi iğne),
Denosumab gibi kemik yıkımını azaltan iğneler,

çok nadir de olsa çene kemiğinde iyileşme problemleri ve “çene kemiği nekrozu” (MRONJ) denilen bir tabloya yol açabilir. Bu risk, yüksek doz ve kanser tedavisiyle birlikte kullanıldığında daha belirgin olsa da, osteoporoz dozlarında da tamamen sıfır değildir.

Bu nedenle:

Hangi ilacı,
Ne süredir,
Hangi dozda kullandığınız,

implant kararı verilirken mutlaka dahiliye / endokrinoloji / ortopedi ve diş hekiminiz tarafından birlikte değerlendirilmelidir.

Hangi Osteoporoz Hastaları Daha Yakından Değerlendirilmelidir?

Aşağıdaki gruplarda, implant da dâhil olmak üzere tüm çene cerrahisi işlemleri daha dikkatli planlanır:

Uzun yıllardır (örneğin 4–5 yıl ve üzeri) bifosfonat kullananlar,
Özellikle damar içi (IV) bifosfonat alanlar,
Osteoporoz dışında kanser tedavisi nedeniyle yüksek doz kemik ilaçları kullananlar,
Daha önce çenede kemik nekrozu (MRONJ) öyküsü olanlar,
Kontrolsüz diyabet, sigara, ileri yaş gibi ek risk faktörleri de taşıyanlar.

Bu grupta implant kararı verilecekse:

Tıbbi doktorunuzun (endokrinolog / ortopedist / onkolog) onayı,
İlacın tipi ve süresine göre özel protokoller,
Çok iyi ağız hijyeni ve yakın takip şarttır.

Bazı yüksek riskli hastalarda, hekimler implant yerine daha konservatif (daha az riskli) protez çözümlerini önerebilir; bu, “istemedi” değil, sizi korumak için yapılan bir tercihtir.

Osteoporozu Olan Hastalarda İmplantın Avantajları Neler?

İlginç gelebilir ama, doğru seçilmiş osteoporoz hastalarında implantın kemik açısından da bazı avantajları vardır:

İmplant, çiğneme kuvvetlerini çene kemiğine ilettiği için, kemik içinde “kullanım uyarısı” oluşturur.
Kullanımda olan kemik, tamamen yük almayan kemikten daha yavaş erir.
Hareketli protezlerin sürekli baskı–sürtmelerle yaptığı noktasal basınç yerine, implant destekli sabit veya çıtçıtlı protezler daha dengeli bir yük dağılımı sağlayabilir.

Sonuç:

Daha iyi çiğneme,
Daha az protez oynaması,
Daha iyi beslenme,
özellikle ileri yaş osteoporoz hastalarının genel sağlığına da olumlu katkı yapabilir.

İmplant Öncesi Hazırlık: Hangi Bilgiler Lazım?

Kemik erimeniz varsa ve implant düşünüyorsanız, diş hekimi randevusuna şu bilgilerle gelmeniz çok faydalı olur:

Son DEXA (kemik yoğunluğu) raporunuz varsa yanınızda getirin.
Kullandığınız osteoporoz ilaçlarının:
– Adı,
– Dozu,
– Günde/haftada/ayda kaç kez alındığı,
– Kaç yıldır kullanıldığı
not halinde olsun.
Diğer sistemik hastalıklar (şeker, kalp, tansiyon vb.) ve ilaç listeniz hazır olsun.

Diş hekiminiz, gerekirse sizi:

Dahiliye,
Endokrinoloji,
Ortopedi,
Onkoloji

gibi branşlara yönlendirebilir. Amaç, implant cerrahisini sizin için en güvenli şartlarda yapmak.

Cerrahi Aşamada Hekimin Dikkat Ettiği Noktalar

Osteoporozu olan hastalarda, implant cerrahisi sırasında hekim:

Çene kemiğinin yoğunluğuna göre uygun implant boyu ve çapı seçer.
Frezleme (kemik delme) protokolünü daha nazik planlar; kemikte gereksiz ısı artışından kaçınır.
İmplantın ilk stabilitesini (ilk sıkılık ve sağlamlık) dikkatle değerlendirir; gerekirse iyileşme süresini biraz daha uzun tutar.
Bazı durumlarda, implantı hemen yüklemek (aynı gün sabit diş takmak) yerine, kemikle tam kaynaşması için klasik iyileşme süresini tercih edebilir.

Tüm bunlar, başarı şansını artırmak için yapılan teknik ayarlamalardır; hasta tarafında ekstra bir zorluk hissetmezsiniz.

İyileşme Dönemi: Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Osteoporozlu hastalarda iyileşme, çoğu zaman normal seyreder; ancak siz yine de aşağıdakilere ekstra özen göstermelisiniz:

Hekiminizin verdiği ilaçları (ağrı kesici, gerekirse antibiyotik) düzenli kullanın.
Operasyon bölgesini temiz tutun; önerilen süre boyunca yumuşak fırça ve antiseptik gargara kullanın.
Sigara içiyorsanız, özellikle iyileşme döneminde azaltmaya hatta mümkünse bırakmaya çalışın; hem kemik, hem diş eti için büyük avantaj sağlar.
Kemik ve genel sağlığınız için; doktorunuzun önerdiği şekilde kalsiyum, D vitamini ve osteoporoz tedavinize devam edin (asla kendi kendinize ilacı kesmeyin).

Herhangi bir:

Uzayan ve geçmeyen ağrı,
Şişlik,
Kötü koku, akıntı,
Ağız içinde iyileşmeyen yara

fark ederseniz, “nasıl olsa olur” demeden diş hekiminizle iletişime geçin.

Sık Sorulan Bazı Sorular

“Osteoporoz implantın mutlaka tutmamasına sebep olur mu?”
Hayır. Güncel çalışmalar, osteoporozu olan hastalarda implant sağkalım oranlarının sağlıklı bireylere çok yakın olduğunu gösteriyor. Risk, ilaçlar, sigara, diyabet gibi ek faktörlerle birlikte değerlendirilmelidir.

“Osteoporoz ilacımı kesersem risk azalır mı?”
Bu kararı kesinlikle kendi başınıza vermemelisiniz. Özellikle kanser tedavisi veya ileri osteoporoz için kullanılan bazı ilaçların kesilmesi, kemik ve genel sağlık açısından ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu konuda mutlaka sizi takip eden doktorla birlikte karar verilmeli.

“Kemik eriyorsa implant kırılır mı?”
Tek başına osteoporoz, implantın “kırılmasına” sebep olmaz. Ancak ileri kemik kaybı ve kötü ağız hijyeni, implant çevresinde kemik erimesini hızlandırabilir. Düzenli kontrol ve iyi bakım bu riskleri azaltır.

Sonuç: Osteoporoz, İmplant İçin Otomatik ‘Hayır’ Değildir

Özetle:

Osteoporoz, doğru yönetildiğinde diş implantı için tek başına kesin engel değildir.
Asıl kritik olan; kemik erimesinin derecesi, kullandığınız ilaçlar, genel sağlık durumunuz ve ağız hijyeni alışkanlıklarınızdır.
İmplant kararı, diş hekiminiz ve sizi takip eden dahiliye / endokrinoloji / ortopedi / onkoloji hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle verilmelidir.
Uygun hastada, implant tedavisi; çiğneme, konuşma ve estetik açıdan olduğu kadar, genel sağlık ve yaşam kalitesi açısından da çok değerli bir yatırım olabilir.

“Bende kemik erimesi var, bana implant olmaz” diye peşin hüküm vermek yerine,
“Benim durumumda en güvenli ve mantıklı seçenek ne?” sorusunu hekiminizle beraber yanıtlamak en doğrusudur.