İmplant Sonrası Bakım Nasıl Yapılmalı ?
İmplantın uzun ömürlü olması, büyük ölçüde hastanın günlük bakımına bağlıdır. İmplant çevresindeki diş eti ve kemik, tıpkı doğal dişlerde olduğu gibi bakteri plağından etkilenir. Bu nedenle günde en az iki kez doğru fırçalama, ara yüz fırçası veya özel diş ipleriyle implant çevresinin temizlenmesi çok önemlidir. Ağız duşu ek destek sağlayabilir, ancak fırçalamanın yerini tutmaz. Sigara, kontrolsüz şeker hastalığı ve gece diş sıkma gibi faktörler implant için ek risk yaratır; bu durumlarda bakım ve hekim kontrolü daha da kritik hale gelir. Düzenli kontroller, erken uyarı işaretlerini yakalayıp implantın ömrünü uzatmaya yardımcı olur.
İmplant Sonrası Bakım Nasıl yapılmalı ?
implanta Nasıl Bakarsanız Uzun Ömürlü Olur?
İmplant yaptırdınız ya da yaptırmayı düşünüyorsunuz…
Şimdi akılda tek bir soru var:
“Hocam, bu implantlara nasıl bakmam lazım ki uzun yıllar sorunsuz gitsin?”
İmplant, sadece takıldığı günle değil; sonrasında yaptığınız günlük bakımla ömür kazanır.
Doğru bakım olmazsa, doğal dişteki “diş eti hastalığı”nın implant versiyonu olan peri-implantitis gelişebilir ve implantı bile kaybetme riski ortaya çıkar.
Bu yazıda, implant sonrası bakımın temel kurallarını; diş fırçalamadan ara yüz temizliğine, beslenmeden kontrollerin önemine kadar adım adım anlatacağım.
İmplant da Sonuçta “Diş Gibi” Davranır: Bakmazsan Bozulur
İmplant titanyumdan yapılmış olabilir ama etrafındaki doku:
-
Diş eti,
-
Çene kemiği,
tamamen sizin kendi dokunuzdur.
Yani implant çevresine bakteri plakları birikir, diş eti iltihabı oluşur, kemik eriyebilir.
Bu nedenle:
“İmplant yaptırdım, artık çürümez; çok da fırçalamama gerek yok”
düşüncesi çok yanlış ve implantın en büyük düşmanıdır.
Doğru yaklaşım:
“İmplantı, doğal dişimden bile daha özenli temizlemeliyim.”
İlk Günler: Hekiminizin Talimatı = Kutsal Metin
İmplant yerleştirildiği ilk günlerde amaç:
Yaranın güzel iyileşmesi ve implantın kemiğe kaynamaya başlaması.
Bu dönemde genelde şu öneriler gelir:
-
İlk 24 saat aşırı çalkalama, tükürme yapmayın.
-
İlk gün sıcak yiyecek–içecekten kaçının.
-
Birkaç gün o bölgeyle çok sert çiğnemeyin.
-
Verilen ilaçları (ağrı kesici vb.) düzenli ve tarif edildiği gibi kullanın.
-
Sigara içiyorsanız, en azından bu dönemde kesinlikle uzak durmaya çalışın.
Ayrıca:
-
Fırçalarken implant bölgesine ilk 1–2 gün nazik yaklaşın,
-
Diğer bölgeleri her zamanki gibi dikkatle temizlemeye devam edin.
İlk kontrol randevusunda hekim, dikişleri ve bölgeyi değerlendirip size:
-
“Burayı artık şöyle fırçalayabilirsin”
-
“Şu bölgeyi şu fırça / ara yüz fırçası ile temizleyelim”
gibi kişisel öneriler verecektir.
İyileşme Tamamlandıktan Sonra: Günlük Rutin Nasıl Olmalı?
İmplant ve üzerine dişiniz (kaplama/köprü) yerleştirildikten sonra artık bu diş, günlük rutininizin bir parçası olmalı.
1. Günde En Az 2 Kez Fırçalama
-
Sabah ve gece yatmadan önce,
-
En az 2 dakika,
-
Tüm dişleri ve implant bölgelerini kapsayan bir fırçalama şart.
Dikkat edilecek noktalar:
-
Çok sert fırçalar, diş eti çekilmesine neden olabilir; genelde orta/soft fırçalar tercih edilir.
-
İmplant çevresinde fırçayı diş eti kenarına 45 derece eğerek, küçük titrek hareketlerle (süpürür gibi) kullanmak etkilidir.
-
Sadece implantın üst kısmını değil, diş etiyle birleştiği hattı da temizlemek gerekir; asıl plak birikimi genellikle tam oradadır.
2. Ara Yüz Temizliği (Diş İpi / Ara Yüz Fırçası)
İmplant etrafında, özellikle köprü veya çoklu implant varsa,
dişler arası bölgeler fırçayla tam temizlenemez.
Bu yüzden:
-
Ara yüz fırçası (minik şişe fırça gibi)
– İmplant köprülerin altındaki boşluklar,
– Dişler arası geniş aralıklar için idealdir. -
Özel implant ipleri / süngerli diş ipleri
– Köprü altlarını ve implant çevresini dolaştırmak için kullanılır.
Hekiminiz:
-
Sizin ağız yapınıza göre
– Hangi kalınlıkta ara yüz fırçası,
– Hangi tip diş ipi kullanmanız gerektiğini gösterebilir.
İlk başta zor gibi görünür, ama 1–2 hafta içinde rutine dönüşür.
3. Ağız Duşu (Oral İrrigatör) Kullanımı – Şart Değil, Ama Faydalı
Ağız duşu (su püskürten cihazlar):
-
Dişlerin ve implantların arasına basınçlı su vererek,
-
Yemek artıklarının ve plağın bir kısmını uzaklaştırmaya yardım eder.
Özellikle:
-
Köprü altı implantları olan,
-
El becerisi kısıtlı,
-
Ortodontik tedavi görmüş,
kişilerde çok pratik olabilir.
Ama önemli nokta:
Ağız duşu, fırçalamanın yerine geçmez;
fırça + ip / ara yüz fırçasının yanına ek bir destektir.
4. Ağız Gargaraları: Herkese Aynı Öneri Yok
Reçetesiz satılan antiseptik gargaralar, kısa süreli kullanımlarda faydalı olabilir;
özellikle:
-
Yeni operasyon geçirmiş hastalarda,
-
Fırçalamanın zor olduğu ilk günlerde,
-
Diş eti hassasiyeti ve kanaması olanlarda.
Ancak:
-
Uzun süreli ve bilinçsiz gargara kullanımı,
– Bazı gargaralarda tat değişimi,
– Dişlerde lekelenme,
– Ağız florasının dengesinin bozulması gibi sorunlar doğurabilir.
Bu yüzden:
“Her implant hastası her gün gargara kullanmalı” diye genel bir kural yok.
En doğrusu:
-
Hekiminizin sizin durumunuza özel gargara önerisine uymanızdır.
İmplant Sonrası Beslenme: Ne Yiyebilirsiniz, Nelere Dikkat?
İmplant üzerine kalıcı dişler takıldıktan sonra hedef:
“Doğal diş gibi rahat çiğneyebilmek.”
Genel olarak:
-
Sert kabuklu yiyecekler (kuru yemişleri dişle kırma, buz çiğneme vb.)
– Doğal diş için de, implant için de risklidir. -
Çok yapışkan, şekerli gıdalar
– Hem implant çevresinde plak birikimini artırır
– Hem de protezlerde kırık/çıtlatma riski oluşturabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler:
-
İlk günlerde daha yumuşak, ılık gıdalar tercih edin.
-
İyileşme tamamlandıktan sonra bile, dişle ceviz kırma, kalem ısırma gibi alışkanlıklardan kesinlikle uzak durun.
-
Diyetinizin genel olarak dengeli ve sağlıklı olması,
– Kemik,
– Diş eti,
– Genel bağışıklık için önemlidir.
Gece Diş Sıkıyorsanız (Bruksizm): İmplantı da Korumanız Gerekir
Gece diş sıkma:
-
Doğal dişleri,
-
Dolguları,
-
Kaplamaları,
-
İmplantları
hepsini zorlayan ciddi bir faktördür.
Eğer:
-
Sabahları çene yorgunluğu,
-
Baş ağrısı,
-
Dişlerde aşınma fark ediyorsanız,
mutlaka hekiminize söyleyin. Gerekirse:
-
Gece koruyucu plağı (şeffaf bir ağızlık)
– Hem implantları,
– Hem diğer dişleri
aşırı yüklerden koruyabilir.
Sigara, Şeker Hastalığı ve Diğer Faktörler: Bakımı Daha da Önemli Hale Getirir
-
Sigara içiyorsanız,
– İmplant çevresinde diş eti hastalığı riski daha yüksek olur.
– Mutlaka azaltmaya / bırakmaya çalışın ve bakımı daha da ciddiye alın. -
Şeker hastalığınız varsa,
– Kan şekerinizin iyi kontrolü,
– Düzenli hekim kontrolü,
implant başarısı için çok önemli.
Bu hastalıklarda:
İmplantlara “normalden de fazla” özen göstermek gerekir.
Kontrolleri İhmal Etmeyin: “Hiç Şikâyetim Yok” Diye Gelmemezlik Yapmayın
İmplantınız hiç sızlamıyor olabilir;
bu, her şeyin mükemmel olduğu anlamına gelmez.
Hekiminiz:
-
Belli aralıklarla (genelde yılda 1, bazen 6 ayda 1) sizi çağırmak isteyecektir.
-
Bu kontrollerde:
– İmplant çevresi diş eti durumu,
– Röntgende kemik seviyesi,
– Kaplama veya köprülerin uyumu
değerlendirilir.
Erken fark edilen problemler çoğu zaman:
-
Küçük bir temizlik,
-
Küçük bir tamir,
-
Ufak bir ısırma ayarı ile çözülebilir.
Kontrole gitmeyip yıllarca bekleyen hastalarda ise:
-
Sorun fark edildiğinde iş çoğu zaman daha zor ve masraflı hale gelir.
İmplant Çevresinde Dikkat Etmeniz Gereken Uyarı İşaretleri
Aşağıdaki durumlarda “nasıl olsa geçer” demek yerine hekiminizle görüşün:
-
İmplant çevresinde hassasiyet, zonklama veya basınca ağrı
-
Diş eti bölgesinde şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı
-
Diş etinden ara ara gelen kanama veya akıntı
-
İmplant üstündeki dişte ani hareketlilik / sallanma hissi
-
Kalıcı ağız kokusu
Bunlar her zaman ciddi bir sorunun işareti olmayabilir,
ama erken uyarı olabilir. Erken müdahale, implantı kurtarma şansını artırır.
Kısaca: İmplantınıza Ne Kadar İyi Bakarsanız, O da Size O Kadar İyi Hizmet Eder
Toparlayalım:
-
İmplant, doğru bakımla doğal diş gibi uzun yıllar kullanılabilir.
-
Bunun için:
– Günde en az 2 kez doğru fırçalama,
– Ara yüz temizliği,
– Gerekirse ağız duşu,
– Dengeli beslenme,
– Sigara ve diğer riskleri azaltma,
– Düzenli hekim kontrolleri
vazgeçilmezdir.
İmplant, sadece hekimin yaptığı bir işlem değil;
sizinle birlikte yürütülen uzun vadeli bir ortaklıktır.
Ne kadar iyi bakarsanız, o kadar uzun süre rahat çiğneyen, özgüvenle gülen bir hayata yatırım yapmış olursunuz.
M. İhsan GÜRSOY
Yazar