Birden Fazla Diş Eksikliğinde İmplant Çözümleri

Birden Fazla Diş Eksikliğinde İmplant Çözümleri 

Ağzınızda yan yana birkaç diş eksik olabilir; belki eski bir köprü bozuldu, belki dişler çürük ve çekilmek zorunda kaldı, belki de uzun yıllardır o bölgede hiç diş yok.
Bu durumda en sık sorulan soru şudur:

“Hocam, aynı bölgedeki birkaç diş eksikliğinde kaç implant gerekir, nasıl bir tedavi yapılır?”

Günümüzde birden fazla diş eksikliğinde, sadece takma dişlerle idare etmek zorunda değilsiniz. İmplant destekli köprüler, barlı sistemler, çıtçıtlı protezler gibi çok sayıda modern çözüm var.
Bu yazıda, bu alternatifleri herkesin anlayacağı bir dille özetleyelim.

Birden Fazla Diş Eksikliği Neden Önemli?

Sadece görünüm değil, sağlık açısından da önemlidir:

• Dişler eksik olduğunda o bölgedeki çene kemiği erimeye başlar.

• Komşu dişler boşluğa doğru kayabilir veya devrilebilir.

• Karşı çenedeki dişler, boşluğa doğru uzar ve ısırma dengesi bozulur.

• Çiğneme tek taraflı olmaya başlar, bu da çene eklemi ve kasları olumsuz etkileyebilir.

• Gıdalar boşluklara kaçar, diş eti sorunları ve kötü koku artabilir.

Bu nedenle birden fazla diş eksikliği “idare edeyim” denecek bir durum değil, bilinçli şekilde tedavi edilmesi gereken bir tablodur.

Seçenek 1: İmplant Destekli Sabit Köprüler

Yan yana 2–3, hatta daha fazla dişiniz eksikse, her boşluk için ayrı ayrı implant yapmak şart değildir.

Örneğin:

• 3 diş eksikse,

• 2 implant yerleştirilip,

• Bu implantların üzerine 3 dişlik sabit köprü yapılabilir.

Buna implant destekli köprü diyoruz.

Avantajları

• Her eksik diş için ayrı implant koymaktan daha ekonomik olabilir.

• Sabittir; takıp çıkarmazsınız, kendi dişiniz gibi kullanırsınız.

• Çiğneme gücü yüksektir, sert gıdaları rahat çiğneyebilirsiniz.

• Komşu sağlam dişler kesilmez, korunur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İmplantların yerleştirileceği bölgede yeterli kemik olması gerekir.

• Köprünün uzunluğu iyi planlanmalı; 2 implantla çok uzun bir köprü yapılırsa,
  ileride yüklenme problemleri yaşanabilir.

• Ağız bakımına dikkat edilmezse, köprünün alt bölgelerinde plak birikebilir.

Doğru vakada, implant destekli sabit köprüler hem konforlu hem de uzun ömürlü bir çözümdür.

Seçenek 2: İmplant Destekli Çıtçıtlı Protezler (Overdenture)

Birden fazla diş eksikliği ile birlikte, kalan dişlerinizin sayısı ve durumu da önemli.
Bazı hastalarda:

• Az sayıda kötü durumdaki diş kalmıştır,

• Tamamen sabit bir köprü için yeterli implant ve kemik koşulu yoktur,

• Ama klasik takma diş de sürekli oynadığı için rahatsız eder.

Bu durumda implant destekli hareketli protezler, yani halk arasında “çıtçıtlı protez” olarak bilinen sistemler devreye girer.

Nasıl Çalışır?

• Alt veya üst çeneye 2, 3 veya 4 implant yerleştirilir.

• Bu implantların üzerine özel tutucular (topuz, bar, locator gibi) takılır.

• Takıp çıkardığınız protezin içinde bu tutuculara oturan “çıtçıt” sistemi vardır.

Protezi ağza yerleştirdiğinizde:

• Protez implantlara klik diye oturur,

• Oynaması belirgin şekilde azalır,

• Çiğneme ve konuşma sırasında çok daha güven verir.

Avantajları

• Tamamen dişsiz bir ağızda bile, daha az implantla çok daha iyi tutuculuk sağlar.

• Klasik damak protezine göre konforu çok daha yüksektir.

• Ekonomik olarak, tam sabit sistemlere göre daha ulaşılabilir olabilir.

• İleri kemik kaybı olan bazı vakalarda sabit protez yerine iyi bir alternatiftir.

Dezavantajları

• Yine de takıp çıkarılan bir protezdir; tamamen sabit değildir.

• Çıtçıt parçalarının zaman içinde bakım ve yenileme ihtiyacı olabilir.

• Günlük temizlik ve bakım sorumluluğu devam eder.

Seçenek 3: Barlı Sistemler

Birden fazla implantın, ağız içinde bir bar (çubuk) ile birbirine bağlandığı ve protezin bu bar üzerine oturduğu sistemlere barlı protez denir.

Genellikle:

• Hiç dişi olmayan alt veya üst çenede,

• 3–4 implant üzerine kurulan,

• Hem sabit gibi hissettiren, hem de gerektiğinde çıkarılabilen bir çözümdür.

Nasıl Çalışır?

• Çene içine yerleştirilen implantların üzerine, ağız içinde uzanan metal bir bar yapılır.

• Protezin iç kısmında bu bara tutunan özel klipsler veya tutucular yer alır.

• Hasta protezi yerine oturttuğunda bar sayesinde çok iyi tutuculuk elde edilir.

Avantajları

• Klasik hareketli protezlere göre defalarca kat daha stabildir.

• Özellikle alt çenede, protez oynaması şikâyetini ciddi şekilde azaltır.

• Temizlik için protez çıkarılıp kolayca fırçalanabilir, barın çevresi de temizlenebilir.

Dezavantajları

• Basit çıtçıtlı protezlere göre daha detaylı ve maliyetli bir sistemdir.

• Barın altının da çok iyi temizlenmesi gerekir; ihmal edilirse iltihap ve koku olabilir.

• Yıllar içinde klipslerde gevşeme olabilir; zaman zaman ayar ve bakım gerektirir.

Seçenek 4: Sabit “Full Arch” Çözümler (All-on-4, All-on-6 Mantığı)

Bazı tam dişsizlik veya çoklu diş eksikliği vakalarında, çeneye 4–6 implant yerleştirilerek, tüm çeneyi kapsayan sabit bir köprü yapılabilir.
Bu konsept, halk arasında bazen marka ve sistem isimleriyle anılsa da temel mantık şudur:

Az sayıda stratejik implantla, tüm çeneye sabit dişler yapmak.

Kimler İçin Uygun Olabilir?

• Çenesinde yeterli kemik hacmi olan,

• Genel sağlık durumu implant için uygun olan,

• Hareketli protez yerine, ağzında tamamen sabit diş isteyen hastalar için düşünülebilir.

Bu sistemler:

• Daha planlı ve detaylı bir cerrahi gerektirir,

• Genellikle bilgisayar destekli (dijital) planlamayla yapılır,

• Başlangıç maliyeti klasik protezlere göre daha yüksektir; ancak uzun vadede kalıcı ve konforlu bir çözüm sunar.

Hangi Sistem Bana Uygun, Nasıl Karar Vereceğim?

Birden fazla diş eksikliğinde hangi çözümün sizin için uygun olduğunu tek başınıza karar vermeniz gerekmiyor; hatta mümkün de değil. Çünkü bu karar:

• Çene kemiğinizin yüksekliği ve kalınlığı,

• Kalan dişlerinizin sayısı ve durumu,

• Genel sağlığınız,

• Beklentiniz (sabit mi, takıp çıkarmalı mı?),

• Bütçeniz
  gibi birçok faktöre bağlıdır.

Diş hekiminiz muayene ve röntgen sonrası:

• “Şu bölgede 2 implantla 3’lü köprü idealdir”,

• “Üst çenede barlı protez, alt çenede sabit köprü daha mantıklı olur”,

• “Kemik durumunuz şimdilik çıtçıtlı proteze daha uygun”
  gibi kişiye özel önerilerde bulunacaktır.

En sağlıklısı, farklı seçenekleri artısıyla–eksisiyle dinleyip, sizin yaşam tarzınıza en uygun olanı seçmektir.

İmplantlı Çoklu Çözümlerde Bakım Unutulmamalı

Hangi sistemi seçerseniz seçin, şunu unutmamalısınız:

• İmplantlar da, onların üzerine yapılan köprü ve protezler de bakıma muhtaçtır.

• Günde en az 2 kez dikkatli fırçalama,

• Ara yüz fırçaları, özel ipler ve gerekirse su jeti,

• Hekiminizin önerdiği periyotlarda kontrol randevuları
  ihmal edilmemelidir.

İyi bakılan implantlar ve protezler, onlarca yıl konforla kullanılabilir; bakılmayan sistemler ise kısa sürede sorun çıkarabilir.

Sonuç: Birden Fazla Diş Eksikliğinde Seçenek Çok, Önemli Olan Doğru Plan

Özetle:

• Yan yana birkaç dişiniz eksik olsa da, her boşluk için tek tek implant yapmak zorunda değilsiniz.

• İmplant destekli sabit köprüler, çıtçıtlı protezler, barlı sistemler ve tam sabit “full arch” çözümler, günümüzde çok sık kullanılan modern tedavi seçenekleridir.

• Hangi sistemin sizin için en uygun olduğuna; kemik yapınız, sağlık durumunuz, beklentileriniz ve bütçeniz göz önünde bulundurularak diş hekiminizle birlikte karar vermeniz en doğrusudur.

Doğru planlanmış bir implant tedavisiyle, birden fazla diş eksikliğine rağmen tekrar güvenle çiğneyebileceğiniz ve rahatça gülebileceğiniz bir ağız yapısına kavuşabilirsiniz.